Bosch en Zee | E-mail | Info | Reserveren | Links

Texel, Nederland in het klein

'Nederland in het klein’ wordt het wel genoemd. Of schapeneiland. Of Gouden Boltje. Texel is een eiland met veel koosnamen, want het eiland is bij veel mensen geliefd. De één komt er voor de veelzijdige natuur, waarin inderdaad alle landschappen van Nederland terug te vinden zijn, de ander zoekt de gezelligheid van de zeven dorpen, de uitdaging van alle denkbare sportieve activiteiten of juist de rust van de uitgestrekte polders, duinen en stranden. Wat u ook zoekt, op Texel vindt u het.

Uw vakantie begint met een boottochtje van 20 minuten
Na een overtocht van amper twintig minuten met de boot uit Den Helder kunt u met eigen ogen zien waarom Texel Nederland in het klein wordt genoemd. U vindt er alle landschappen van bos tot strand en van heide tot polders, echter met één groot verschil, de zee is hier altijd dichtbij. Wandelend door de bossen zie je de zeemeeuwen door de lucht zweven, fietsend door de polders is het geluid van de branding nooit ver weg. Beroemde hoogtepunten van Texels natuur zijn de Slufter en de Muy, beide ontstaan toen in 1858 de stuifdijk langs de Noordzee doorbrak. Bij De Slufter lukte het niet de dijk weer te dichten, waardoor een unieke duinvallei is ontstaan die in open verbinding met de zee staat. Doordat de vloed diep in de Slufter doordringt, tieren zoutminnende planten als lamsoor, zeealsem en zeekraal er welig. In augustus verandert de bloeiende lamsoor de Slufter in een onafzienbaar grote lila vlakte. Zowel de Slufter als de Muy zijn paradijsjes voor vogels. Er komen meer dan driehonderd vogelsoorten op Texel voor. Vele daarvan, zoals de lepelaar en de blauwe reiger, broeden in de Muy.

Het Nationaal Park Duinen van Texel beslaat het gehele duingebied van Texel inclusief het bos. Het duinlandschap van Texel is het resultaat van het eeuwenlange samenspel van bodem en klimaat, wind en water, planten en dieren én van de mens. De gezamenlijke invloeden maken het in sommige opzichten tot een uniek natuurgebied. De hoogste natuurwaarden zijn te vinden in de Horspolders en omgeving, in de Slufter, in natte duinvalleien en in gebieden waar zoet water de duinen verlaat naar omliggende kweldergebieden of de aangrenzende polders. De ecologische kwaliteit ervan is uniek in Nederland.

Nog meer natuurschoon
Een ander hoogtepunt, dit mag u ook letterlijk nemen, van Texel is de Hoge Berg, die ruim vijftien meter boven de omliggende polders uitsteekt. Dit gebied ten zuidoosten van Den Burg is ook het oudste gedeelte van het eiland. Het is ontstaan door keileemopstuwingen uit de ijstijd. Rond 1200 begonnen de inwoners van dit ‘oude land’ dijken aan te leggen waarmee ze stukjes laaggelegen land rond de Hoge Berg tegen de zee beschermden.
Wie over Texel fietst of wandelt kán ze eenvoudigweg niet missen: de schapenboeten, de rietbedekte ‘halve’ schuurtjes die worden gebruikt om hooi en voer op te slaan. De vlakke kant is naar het noordoosten gericht, zodat de boer zijn werk in de luwte van de meestal uit het zuidwesten waaiende wind kan doen en de schapen, die zomer en winter buiten blijven, kunnen bij de boet schuilen tegen wind of sneeuw.

Ook typisch ‘Texels’ zijn de tuinwallen: aarden wallen van opeengestapelde graszoden. Doordat het op het glooiende terrein niet mogelijk was sloten aan te leggen en er bovendien geen hout beschikbaar was, begrensden de boeren hun percelen met tuinwallen. Dankzij de schrale (arme) grond waaruit de wallen bestaan, groeien er vaak bijzondere planten zoals grasklokjes en Engels gras.

Sportief op pad
Laag bij de grond zijn er prachtige dingen te zien, maar ook als u het spectaculairder wilt, kunt u op Texel alle kanten op. De lucht in, bijvoorbeeld. Op vliegveld De Vlijt kunt u opstijgen voor een rondvlucht of een parachutesprong. U kunt ook voor andere sportieve activiteiten kiezen. Voor ATB’ers is een speciaal parcours uitgezet in het bos De Dennen. In dit bos kunt u ook de uitkijktoren bij de Fonteinsnol beklimmen. Het is maar een kleine klim, maar hij wordt beloond met een groots uitzicht over de landschappen van Texel. Vlakbij, bij het Turfveld, is een uitzichtpunt dat ook voor mindervaliden toegankelijk is en samen met de kleintjes kunt u een spannende wandeltocht maken. Langs het 1,5 km lange natuurontdekkingspad het Sommeltjespad ontdekken ze de wonderlijkste wezens tussen de bomen. Op Texel ontdekt u fietsend of wandelend de mooiste plekjes, niet alleen op het platteland maar ook in de knusse dorpjes. Voor de paardrijdliefhebbers zijn er ruiterpaden en wie liever de zee kiest kan brandingkanoën of catamaranzeilen.

Zeven dorpen maar tezamen één "stad"
Je zou het niet meteen zeggen en zelf staan ze er waarschijnlijk ook nooit bij stil, maar alle inwoners van Texel wonen in een stad. In 1414 kreeg de gemeente, die uit zeven dorpen bestaat, stadsrechten. Hoewel de veerboot hier al sinds de jaren zestig niet meer afmeert, is Oudeschild het eerste dorp dat je vanaf de Waddenzee ziet liggen. Dankzij alle beweging op en rond het water is het in Oudeschild altijd gezellig druk. Markant gezichtspunt is graanmolen de Traanroeier, die de weg wijst naar een van de opvallendste musea van Texel, het Maritiem en Jutters Museum.
Dat het gezellige Den Burg, de hoofdplaats van Texel, binnen een ronde wal met gracht is ontstaan, is nog altijd goed te zien aan het prachtig ringvormige patroon van de straten in het centrum. Om te winkelen, lekker op een terras te zitten of naar de bioscoop te gaan is Den Burg een ideale plaats. Elke maandagmorgen is er markt. In de Oudheidkamer krijgt u een beeld van het leven rond 1900. Achter de Oudheidkamer is de kleinste openbare kruidentuin van Nederland.

Wat in Oosterend onmiddellijk opvalt, zijn de schilderachtige straatjes met de prachtige houten topgevels en de kerk, de oudste van het eiland. Terecht is Oosterend uitgeroepen tot beschermd dorpsgezicht. Sommige straatjes zijn zo smal dat ze afgesloten zijn voor autoverkeer. Twee kilometer meer noordoostelijk ligt het gehucht Oost, ook met prachtige geveltjes.
Oorspronkelijk was De Koog een vissersdorpje, nu is het dorpje hét toeristisch centrum van Texel. Slechts twee duinenrijen scheiden het dorp van de altijd lonkende Noordzee: een betere plaats voor een strandvakantie is amper denkbaar. Met de bouw van het Badhotel, in 1908, begon de stormachtige toeristische ontwikkeling van De Koog tot badplaats van naam. Het witte kerkje en het huisje ernaast zijn de enige overgebleven bouwwerken van het ‘oude’ De Koog. Nu wordt het dorpsgezicht rond de Dorpsstraat bepaald door winkels, restaurants en levendige terrasjes.
Twee eeuwen geleden lag Den Hoorn, het meest zuidelijke dorp van Texel, nog aan de kust. Door oprukkende duinenrijen en inpoldering kwam Den Hoorn steeds verder landinwaarts te liggen. Nu ligt het dorp aan de rand van een breed duingebied en wordt het in het voorjaar omringd door uitgestrekte velden met kleurrijke bloembollen.

Doordat De Cocksdorp het jongste dorp van Texel is - het ontstond in 1835 - kent het weinig monumentale panden. Maar het heeft één pand waarop ieder ander dorp jaloers mag zijn, Texels fiere rode vuurtoren. Ook de entree van het dorp mag er zijn, de takken van de bomen aan de Molenlaan zijn zó naar elkaar toe gegroeid dat ze een prachtige groene toegangspoort vormen.
De Waal, het kleinste dorp van Texel, is een landelijk en rustig dorpje, maar de zadeldakkerk, de omringende weilanden en het vele groen maken het tot een sfeervol dorpje.

Texel onder dak
Vakantie op Texel betekent vooral buiten zijn, wandelen langs het strand of door de bossen, fietsen over een deel van het maar liefst 135 kilometer lange fietspadennet, winkelen in Den Burg, op een terrasje zitten en de gezellige drukte van De Koog aan je voorbij laten trekken of met een natuurgids mee om het wad te ontdekken. Maar naast alle buitenactiviteiten is het ook de moeite waard om ‘Texel onder dak’ te bekijken. Het eiland heeft vijf, heel verschillende musea, die stuk voor stuk de moeite waard zijn om een paar uurtjes voor uit te trekken.

Speciaal Texels
Texel zonder schapen is ondenkbaar. De schapen zijn de leveranciers van verschillende eilander specialiteiten, zoals schapenkaas, het beroemde licht voorgezouten lamsvlees en de Texelse wol waarvan dekbedden worden gemaakt. Een eiland zonder vis is natuurlijk ook niet voorstelbaar. Vooral in havenplaats Oudeschild is een ruim assortiment aan visspecialiteiten verkrijgbaar. De eilanders zijn van oudsher meesters in het bakken van koek. Peperkoek, blauwe koek, kleikoek en Hoornderring: u moet ze eenvoudigweg proeven! Bier brouwen kunnen ze ook, het bewijs kunt u zien en proeven in de Texelse bierbrouwerij tussen Den Burg en Oudeschild. Ook trots zijn de Texelaars op hun kruidenbitters, het Juttertje, het Kees Boontje en Maria Tesselschade.

Een natuurreservaat in uw voortuin?
Op Texel kan dat gewoon. De appartementen van Bosch en Zee liggen vlakbij de duinen van de Muy die een adembenemend uitzicht bieden over het unieke gebied. Bij springtij heeft de zee vrij spel in dit prachtige gebied, wat behalve fraai slingerende kreekjes ook een verrassende begroeiing oplevert. Soms kun je in de enorme uitgestrektheid van de Slufter uren wandelen zonder iemand tegen te komen.

Waddenhaven Texel
Texel is ook voor vaarliefhebbers de perfecte locatie en beschikt over een jachthaven. Waddenhaven Texel is een ideaal vertrekpunt voor vele dagen ontspanning vakantieplezier. In de haven wordt u omringd door Texelse schapen en de vogels van het Wad en de nabijgelegen vogelreservaten. De met een Blauwe Vlag bekroonde jachthaven zorgt ervoor dat de milieukwaliteit, de veiligheid en het niveau van de voorzieningen aan hoge eisen voldoet. Waddenhaven Texel heeft 250 zelfstandige ligplaatsen die privacy en rust garanderen. Geniet, omgeven door zeehonden, wadvogels en zilte zeelucht, van eb en vloed, de ongerepte natuur, de vrijheid en de ruimte.

VOC-fietsroute
Voordat de schepen van de VOC in de Gouden Eeuw de zeilen hesen voor de barre tocht naar het Verre Oosten ankerden ze op Texel aan om proviand en vers water in te slaan en een gunstige wind af te wachten. Elk jaar werd Texel door zeker 2000 Oost-Indiëvaarders aangedaan die het eiland grote rijkdom brachten. De 29 km lange VOC- fietsroute leidt behalve langs de vele monumentale gevels in de dorpjes ook langs het jeneverbuurtje, de Skilsloot en het Loodsmansduin, het hoogste duin van het eiland. Van het weeshuis dat waterputten, de Wezenputten, bezat kochten de zeevaarders water. Door het hoge ijzergehalte, te zien aan de bruine kleur, was dit Texelse water langer houdbaar. In Huize Brakenstein tegenover de Wezenputten logeerden regelmatig admiraals van de Nederlandse vloot. De Ruyter en Tromp hielden hier hun krijgsberaad voorafgaand aan de Vierdaagse Zeeslag in 1666. Meer dan 80 schepen met 22.000 manschappen vertrokken toen vanaf de rede van Texel naar Engeland.